Door de jaren heen heb ik allerlei paletten uitgeprobeerd om acrylverf op te mengen. Van plastic tot glas, van afscheurpaletten tot het bekende stay wet palette.
En niet alles is even handig als je met acrylverf werkt.
Acrylverf droogt snel op, en dat is precies waar het vaak misgaat met veel mengpaletten.
In deze blog vertel ik wat ik allemaal heb geprobeerd en wat mijn favoriete mengpaletten zijn.
Je kunt eigenlijk alles wel gebruiken om verf op te mengen. Een stuk karton, een wegwerp bordje of zelfs een plastic deksel of dienblad. Klein of groot, net wat je wilt, maar als je zoals ik meestal veel verf gebruikt en op groter formaat schildert, is een mengpalet met meer ruimte echt fijn. Mijn favoriete formaat is minimaal 30 × 40 cm. Werk je klein, bijvoorbeeld in een schetsboek, dan is een kleiner palet vaak al voldoende.
Waarom plastic mengpaletten niet handig zijn
Plastic paletten lijken in eerste instantie ideaal. Ze zijn licht, goedkoop en in elke winkel waar hobbyartikelen of kunstenaarsverf verkocht wordt te koop.
Maar ik ben geen fan van plastic mengpaletten, zodra de verf opdroogt, begint de ergernis. Acrylverf hecht zich namelijk stevig vast aan plastic. Zelfs bij het zogenaamde peel-off palet kun je de verf er alleen makkelijk afhalen als het om opgedroogde dikke lagen gaat, of als de verf net niet helemaal droog is. Dunne droge restjes krijg je er pas af na het laten weken in warm water, en dan nog blijft het een gepruts.
Voor mij dus geen plastic palet meer.
Alle vijf paletten op deze foto zijn 'officiële' mengpaletten voor acrylverf. Zelfs de plastic bak linksonder, wat lijkt op een dienblad, is een mengpalet. De twee paletten in wit en grijs, en op de foto rechts zijn Mijello Peel-Off paletten. Mooie paletten, maar ook deze vind ik lastig schoon te maken.
Keramisch mengpalet of oud bordje
Sommige schilders gebruiken een keramisch mengpalet, of gewoon een oud bordje. Dat werkt prima bij aquarelverf of gouache, omdat je die met water opnieuw kunt activeren en daarom ook makkelijk kunt afvegen of afspoelen. Bij acrylverf werkt dit echter niet. Zodra de verf droogt, is het permanent en krijg je het bijna niet meer van het palet. Zeker als je de verf langer hebt laten liggen, zit het muurvast.
Waarom een houten palet niet geschikt is voor acrylverf
Houten paletten zijn klassiek en zien er mooi uit, maar ze zijn bedoeld voor olieverf. Olieverf droogt langzaam en trekt nauwelijks in het hout, waardoor je kleuren gemakkelijk kunt mengen. Acrylverf droogt echter wel snel en trekt in het hout, waardoor de verf sneller indroogt en het palet moeilijk schoon te maken is. Zodra acrylverf is opgedroogd op hout, krijg je het er niet meer af.
Mijn favorieten: afscheurpalet, glazen mengpalet of stay wet palette
Afscheurpalet:
Een afscheurpalet is het makkelijkste. Het bestaat uit vellen plasticachtig papier. Als je klaar bent met schilderen scheur je gewoon het bovenste vel eraf en heb je weer een nieuw schoon vel. Ideaal als je geen zin hebt in gedoe met schoonmaken.
Je kunt ze in allerlei formaten kopen en met wit of grijs papier. Ik gebruik zelf meestal deze van het merk New Wave met grijs papier. Mijn favoriete mengpaletten zijn trouwens allemaal van dit merk. Dit palet heeft een lekker ruim formaat van 30 x 40 cm en er zit geen gat in. Bij de kleinere witte afscheurpaletten zit dat meestal wel.
Dat gat is bedoeld om het palet makkelijker vast te houden door je duim er doorheen te doen, maar ik leg mijn mengpalet altijd gewoon op tafel. In dat geval vind ik zo’n gat juist onhandig, omdat je daar precies een stukje mengruimte mist.
Mengpalet van glas:
Een glazen mengpalet vind ik persoonlijk het meest ideaal. Het is stevig, glad en makkelijk schoon te maken. Met een glasschraper haal je opgedroogde verf er zo af. Even natspuiten, minuutje wachten, en je schraapt de verf zo weg. Een glazen mengpalet koop je 1x, en kun je jaren mee doen. Een palet van gehard glas kun je kant en klaar kopen, deze is van New Wave (formaat 30 × 40 cm is een fijn formaat), en is te koop in wit, grijs en transparant (doorzichtig) gehard glas. Het is ook verkrijgbaar in andere maten.
Op een witte achtergrond lijkt een kleur altijd donkerder. Daarom wordt er vaak gewerkt met een grijs mengpalet in een neutrale tint, omdat je daarop beter kunt zien hoe licht of donker een kleur is. Uiteindelijk is het vooral een persoonlijke voorkeur of je liever op wit of op grijs mengt.
Als je mij volgt op YouTube, dan zie je dat ik in de video's meestal een grijs afscheurpalet gebruik, omdat de lampen boven mijn tafel teveel weerspiegelen in het mengpalet van glas. Film ik niet dan gebruik ik altijd een mengpalet van glas.
Zelf een glazen mengpalet maken
Een glazen mengpalet is ook makkelijk zelf te maken van een oude fotolijst. Misschien heb je er nog één liggen, of vind je er eentje bij de kringloop.
Haal het glas eruit en leg er een vel wit of grijs papier onder, of verf een vel papier met grijze verf.
Als je een fotolijst met een dikke rand gebruikt, haal dan de rand eraf en plak de achterkant en het glas aan elkaar met ducttape.
Nog beter is een plaatje gehard glas, bijvoorbeeld een oude koelkastplank, een glazen snijplank of glasplaatje van een oud tafeltje of oude magnetron. Leg er wit of grijs papier onder, of verf de onderkant in die kleur.
Wees wel voorzichtig met een fotolijst als mengpalet, want het glas is niet zo sterk als gehard glas.
Een glasschraper koop je bij de bouwmarkt of bij Action. Geen schraper in huis? Een oud bankpasje werkt ook prima.
Toen ik nog geen glazen mengpalet had en mijn afscheurpalet op was, maakte ik een eenvoudig, goedkoop alternatief: een stuk karton van een doos, met daarover een vel bakpapier of huishoudfolie of doorzichtig plasticfolie, dat ik aan de randen vastplakte met tape.
Klaar met mengen? Het bakpapier haal je er zo af en gooi je weg. Het werkt verrassend goed en is ideaal als je een groter mengpalet wilt, maar geen geld wilt uitgeven.
Op deze foto had ik een vel bakpapier vastgeplakt aan een houten plankje. Het maak niet uit wat je gebruikt als ondergrond, zolang het maar stevig is.
Slow Drying Medium voor acrylverf
Ik spuit de verf af en toe lichtjes nat, zodat hij op het mengpalet niet te snel droogt.
Nu zijn er ook speciale mediums te koop, zoals het Slow Drying Medium van Royal Talens (Amsterdam Droogvertragend Medium). Dit medium verlengt de droogtijd van acrylverf, afhankelijk van de hoeveelheid die je toevoegt. Hoe meer medium je gebruikt, hoe transparanter / doorzichtiger en glanzender de verf wordt.
Ik heb dit medium geprobeerd, maar merkte geen groot verschil in droogtijd. Omdat het de verf bovendien transparanter en glanzender maakt, ben ik er geen fan van. Persoonlijk vind ik het makkelijker om af en toe de verf licht nat te spuiten met een beetje water.
Wat is een stay wet palette?
De plastic bak met het rode deksel is een Masterson Sta Wet palette van het merk New Wave. Stay wet palettes zijn van verschillende merken te koop in diverse maten en uitvoeringen.
De plastic bak met het blauwe deksel is ook van het merk New Wave, maar die is vooral bedoeld om olieverf op een glazen mengpalet of afscheurpalet in te bewaren.
Een stay wet palette (ook wel sta wet palette) houdt je acrylverf langer vochtig. Handig, want acrylverf droogt normaal gesproken erg snel. Het principe is simpel: onderin ligt een vochtige sponsachtige doek. Daarboven ligt een speciaal vel papier waar je de verf op mengt. Het vocht uit de onderlaag houdt je verf soepel, zodat je er langer mee kunt werken.
Als je een stay wet palet hebt wat je goed luchtdicht af kunt sluiten, kun je op die manier je verf dagen tot weken goed houden. Als je af en toe checkt en de verf nog even natspuit met een waterspuit of de sponsachtige doek weer even nat spuit.
Ik ben eens vergeten dat er nog verf in mijn stay wet palette zat, omdat ik die niet altijd gebruik. Na een lange tijd deed ik het deksel open en zat er schimmel in de sponsachtige doek. Dat was niet handig. Trouwens de verf was nog steeds vochtig, dus wat dat aan gaat, werkt het echt!
Het nadeel is dat de verf na een tijdje iets dunner wordt doordat er vocht in trekt. Dat gebeurt meestal pas de volgende dag(en). Maar het voordeel is dat je verf niet binnen een kwartier indroogt. Je kunt makkelijk een dag schilderen met dezelfde verf, en als je dan stopt en je doet het deksel er op kun je de volgende dag weer verder.
DIY stay wet palet
Een stay wet palet kun je ook makkelijk zelf maken. Je neemt een lage, afsluitbare bak, bijvoorbeeld een plastic Tupperware achtige bewaardoos. Leg daar een paar lagen keukenpapier in en maak die goed nat, maar niet zo dat er plassen water in staan. Daarbovenop leg je een vel bakpapier.
De verf blijft nat door het vocht uit het keukenpapier, waardoor je acrylverf veel langer bruikbaar blijft. Doe je het deksel erop, dan kun je dit palet vaak zelfs de volgende dag nog gebruiken.
Mijn ervaring met DIY stay wet mengpaletten
Je kunt prima zelf een stay wet palet maken en voor een paar uur schilderen werkt dat vaak ook gewoon goed. Maar eerlijk is eerlijk, naar mijn ervaring halen zelfgemaakte versies het niet bij een officiële stay wet palet als je je verf meerdere dagen wilt gebruiken. Dat is natuurlijk mijn persoonlijke mening, maar ik heb het echt vaak geprobeerd.
Ik heb mijn Masterson stay wet palet ook een tijd gebruikt zonder de originele sponsdoek en het bijbehorende papier. Toen de verf er te lang in had gezeten en er schimmel in de doek kwam heb ik die vervangen door een dikke schoonmaakdoek. Dat werkt verrassend goed. Ik gebruik een gele vloerdoek van de Zeeman die ik op maat heb geknipt, die lijkt sterk op het originele materiaal. Een sponsachtige doek kan ook, maar zodra die opdroogt trekt hij helemaal krom.
Ik legde daar dan bakpapier overheen, maar dat werkt toch minder prettig dan het officiële papier. Daarom gebruik ik nu gewoon altijd het papier dat bij het palet hoort. Dat papier is vrij dik en stevig en omdat ik mijn kleuren altijd meng met een paletmes werkt dat papier gewoon beter dan bakpapier. Bakpapier gaat kreukelen en gaat snel kapot als je met een paletmes mengt.
Er zijn zeker schilders die heel fijn werken met een zelfgemaakt stay wet palet, bijvoorbeeld met een plastic bak of dienblad, nat keukenpapier en een vel bakpapier erop. Voor één schildersessie is dat vaak helemaal prima. Maar als je je verf echt meerdere dagen vochtig wilt houden en twijfelt of je er een wilt kopen, dan raad ik je aan om toch eens een echte stay wet palet te proberen. Ze zijn er in allerlei maten en van verschillende merken verkrijgbaar.
Als je geen idee hebt wat een stay wet palette is, bekijk dan onderstaande video van New Wave Art.
Ik hoop dat je nu wat meer weet over de verschillende mengpaletten voor acrylverf en wat je ervan kunt verwachten, zodat je zelf kunt ontdekken welk palet voor jou prettig werkt tijdens het schilderen!
Reactie plaatsen
Reacties